Formacje techniczne


Formacje techniczne dające zarobić

Artykuł jest fragmentem publikacji autorstwa Daniela Sokołowskiego Giełda, pasja, pieniądze!»

Czym są formacje

Formacje techniczne to nic innego jak graficzne przedstawienie ruchu cen akcji w określonym horyzoncie czasowym. W ich poszukiwaniu możemy stosować wykresy liniowe i świecowe. Wykres liniowy tworzy linia osadzona na wykresie pomiędzy osią czasu i ceny. Jest ona rysowana najczęściej w procentach zamknięcia waloru w danym dniu. Jednak można się spotkać z wykresami liniowymi, które będą bazowały na innych wartościach cen. Przykładem może być średnia cen z danego dnia. Wszystko będzie zależeć od samego inwestującego, jakie wartości będą dla niego najskuteczniejsze i najbardziej wiarygodne.Taki wykres został przedstawiony poniżej.

Wykres liniowy

Kolejnym rodzajem wykresu jest wykres świecowy. Składa się on ze świec japońskich stosowanych w analizie technicznej. Podstawowymi świecami są świece wzrostowe i spadkowe. Ta pierwsza ze świec jest świecą wzrostową, której budowa przypomina cienki prostokąt wraz z „knotami” po obu stronach, zwanymi cieniami: odpowiednio górnym i dolnym. Kolor świec wzrostowych zazwyczaj ma wypełnienie białe lub zielone.

Drugi rodzaj świec to świece spadkowe o czarnym lub czerwonym korpusie. Ponadto występuje też szereg innych świec, jak szpulki, świece wysokiej fali czy też harami. Każda z nich ma swoją wymowę i oznacza zupełnie coś innego. Inwestowanie na podstawie wykresów świecowych i występujących tam formacji jest bardzo popularną metodą określania momentów wejścia i wyjścia z rynku. Przykłady wykresu i budowy świec zostały przedstawione poniżej.

Wykres świecowy

Budowa świecy wzrostowej

Świeca wzrostowa składa się z podłużnego korpusu przypominającego prostokąt o określonym kolorze. W większości przypadków jest to kolor biały lub zielony, jednak to kwestia indywidualna. Większość programów do analizy technicznej pozwala na ustawianie kolorów świec według własnych potrzeb. Kreski na górze i dole świecy to tak zwane cienie. Pokazują one, jaki był kurs maksymalny i minimalny w ciągu dnia. Podstawa świecy tworzy cenę otwarcia, a jej górna podstawa cenę zamknięcia. Oznacza to, że kurs końcowy był inny od kursu początkowego, co wyrysowało świecę wzrostową o pozytywnym sygnale.


Budowa świecy wzrostowej

Budowa świecy spadkowej

Świecę spadkową tworzy zazwyczaj długi czarny korpus, który może również mieć cienie górne i dolne. Wymowa takiej świecy jest negatywna i oznacza, że na rynku dominowała podaż i sprzedający. W przeciwieństwie do świecy wzrostowej w tym przypadku górna podstawa prostokąta oznacza kurs otwarcia, a dolna kurs zamknięcia. Im dłuższa świeca, tym bardziej jej wymowa może świadczyć o jej sile i o presji strony podażowej.

Budowa świecy spadkowej

Poniżej został przedstawiony wykres składający się ze świec japońskich (na przykładzie wykresu cen ropy w okresie od 2002 roku do 2008 roku). Na rysunku doskonale widać rozłożenie sił podaży i popytu. W okresie hossy, do połowy 2008 roku, przeważały świece wzrostowe z długim białym korpusem. Na rynku dominował popyt, co przekładało się na wzrosty cen.

Następnie wykres wszedł w fazę mocnej przeceny i bessy, co również widać na wykresie w postaci długich czarnych świec spadkowych. Często potwierdzeniem wymowy takiej świecy są obroty, które również informują nas o sile byków, czyli kupujących, lub też o sile niedźwiedzi — sprzedających.

Wyszukiwanie odpowiednich formacji na wykresie to trudne zajęcie, wymagające dużego doświadczenia i praktyki. Czasami jeden wykres może wyglądać inaczej i oznaczać zupełnie coś innego dla każdego z nas. Zdolność trafnego wyłapywania odpowiednio ukształtowanego wykresu cen zwiększa nasze szanse na sukces i zarobek. Jest to doskonały sposób na wspieranie naszej strategii inwestycyjnej i na ustalanie poziomów wejścia bądź też opuszczenia rynku. Analiza wykresów i obrotów może nam dostarczyć wielu cennych informacji i ułatwić podjęcie decyzji.

Świece japońskie

RGR

Pod tymi trzema literami ukryte są słowa: ramię — głowa — ramię. Jest to jedna z najczęściej spotykanych formacji i jednocześnie bardzo wiarygodna i skuteczna. Poniżej został przedstawiony przykładowy wykres takiej formacji i tego, jak powinna być ona wyrysowana przez ceny interesującej nas spółki.

Formacja RGR (ramię — głowa — ramię)

Przy tworzeniu się tej formacji warto zwrócić uwagę na obroty. Podczas kształtowania się lewego ramienia obroty powinny stopniowo rosnąć, a następnie przy tworzeniu głowy widocznie spadać. Dopiero podczas tworzenia się prawego ramienia i przebicia linii szyi, która kończy formację, obroty powinny wzrosnąć. Przebicie linii szyi to kluczowy moment, który daje silny sygnał do sprzedaży akcji.

Zasięg spadków teoretycznie powinien być równy odcinkowi od szczytu głowy do jej podstawy, którą tworzy linia szyi, mierzonego od miejsca przecięcia przez prawe ramię linii szyi. Wszystko ogranicza się do określenia idealnego momentu wejścia na rynek pod tę formację.

Poniżej została przedstawiona formacja RGR na wykresie spółki KGHM, wraz z obrotami. Została ona wyrysowana w marcu 2011 roku i spowodowała spadek kursu akcji ze 172 zł do blisko 152 zł.

RGR w praktyce

Można zauważyć wzrost obrotów przy tworzeniu się lewego ramienia, a także przy tworzeniu głowy formacji. Potwierdzeniem wyrysowania się formacji było przebicie przez wykres linii szyi przy zwiększonych obrotach. Zwiększone obroty zostały zaznaczone na wykresie wykrzyknikiem. Po zmniejszeniu się do zera impetu spadku, kurs podjął próbę powrotu pod linię szyi i domknięcia powstałej wcześniej luki.

ORGR

ORGR oznacza odwróconą głowę z ramionami i jest formacją odwrotną do zwykłego RGR. Jej wypełnienie i wyrysowanie może zapowiadać zmianę trendu na rynku. Natomiast obroty zachowują się tak samo jak przy zwykłej formacji RGR — wzrost przy tworzeniu ramion, lekki spadek przy głowie i zwiększone obroty podczas wybicia się kursu z formacji, czyli podczas przecinania linii szyi przez kurs.

Poniżej został przedstawiony wykres formacji ORGR. Potencjalny zasięg wzrostu to odległość od podstawy głowy do linii szyi, zaznaczona na wykresie strzałką skierowaną w górę.

Formacja ORGR (odwrócone ramię — głowa — ramię)

Na rycinie 34 została zaznaczona formacja ORGR (wykres dzienny indeksu SWIG-80). Po uformowaniu się prawego ramienia formacji nastąpiło przebicie linii szyi, co dało silny sygnał kupna dla inwestorów. Na wykresie widać, że sygnał, jaki powstał, był wiarygodny i spowodował silne zwyżki na indeksie. Zasięg wzrostu był większy niż odległość od szczytu głowy do podstawy formacji, co świadczyło o sile byków.

SWIG-80 — formacja ORGR

Trójkąty

Formacja trójkąta jest formacją odwrócenia lub kontynuacji trendu. W przypadku formacji trójkąta możemy rozróżnić trzy trójkąty: symetryczny, zwyżkujący i zniżkujący. Wyrysowanie się tej formacji może świadczyć o zbliżającym się większym ruchu cen. Obroty podczas kształtowania się formacji trójkąta wzrastają, gdy nastąpi wybicie się kursu z trójkąta i przebicie jednej z jego ścian, w zależności od kierunku ruchu cen(rycina 35).

Na rycinie 36 przedstawiony został wykres kontraktów terminowych na WIG-20 w skali pięciominutowej, z zaznaczoną formacją trójkąta symetrycznego.

Rodzaje trójkąta

Formacja trójkąta symetrycznego na kontraktach na WIG-20

Widać, jak w trakcie tworzenia formacji trójkąta w jego środkowej części nastąpiła próba wybicia się ponad linię oporu. Okazało się to jednak fałszywym sygnałem i pułapką na byka. Po nieudanej próbie kurs powrócił do formacji, a następnie doszło do wybicia dołem z trójkąta. Dało to sygnał do sprzedaży i impuls do dalszych spadków.

Po wybiciu z trójkąta możemy również zauważyć , że nastąpiła próba powrotu do formacji, jednak presja sprzedających była zbyt silna i niedźwiedzie nie pozwoliły na odwrócenie sytuacji na korzyść byków.

Prostokąty

Często spotykanymi formacjami na naszym rynku są prostokąty. Ich kształtowanie się stanowi pewnego rodzaju konsolidację przed dalszym ruchem cen. W przypadku prostokątów kurs porusza się wewnątrz figury ograniczonej przez jej boki, które stanowią wsparcie i opór dla kursu cen. Wybicie się z formacji daje silny sygnał kupna lub sprzedaży, w zależności od tego, w którym kierunku ono nastąpi. Poniżej wykres takiej formacji.

Formacja prostokąta

Formacje prostokąta są formacjami kontynuacji trendu. Na rycinie akcji Redana zaznaczona została powyższa formacja, z momentem wybicia się wykresu z jej „wnętrza”.

Redan — formacja prostokąta

Po pokonaniu jednej z linii prostokąta (sygnał zaznaczony w kole), która stanowiła jednocześnie opór dla cen, nastąpiła kontynuacja trendu. Ceny rosły, osiągając coraz to wyższe szczyty.

Spodek

Jest to ciekawa formacja, którą bardzo dobrze widać na wykresie i dość łatwo ją rozpoznać. Często spodki kształtują się przez jakiś czas, co stanowi dłuższą formę akumulacji papieru. Podczas kształtowania się tej formacji obroty na początku wzrastają, aby następnie wyhamować i osiągnąć najmniejszą wielkość w środkowej części spodka.

Wzrost obrotów obserwowany jest podczas wybijania się kursu z formacji spodka. Oczywiście obroty nie są konieczne do wystąpienia tej formacji, a jedynie zwiększają jej wiarygodność.

Formacja spodka

Poniżej został przedstawiony wykres indeksu BUX notowanego w Budapeszcie, na którym została zaznaczona formacja spodka. Wybicie się z formacji dało silny impuls do wzrostów, których zasięg na rysunku został zaznaczony strzałką. Na rysunku w kole zaznaczony został moment próby powrotu do formacji, po której nastąpiło odbicie od linii wsparcia i kontynuacja wzrostów.

BUX — formacja spodka

Wybicie ze spodka było doskonałym momentem do zajęcia pozycji i wejścia na rynek. Dodatkowym sygnałem była nieudana próba powrotu do spodka, zaznaczona na rysunku.

Podwójny szczyt

Jak nazwa sama wskazuje, formację tę tworzą dwa szczyty przypominające literę „M”, które jednocześnie stanowią opór. Drugie podejście kursu pod opór i wyrysowanie drugiego szczytu często działa na wyobraźnię sprzedających. Prowadzi to do zwiększenia się podaży, a ta z kolei przekłada się na spadki, prowadząc kurs do ważnego wsparcia. Z kolei prowadząc linię przez wierzchołki szczytów, otrzymamy wspomnianą linię oporu. Często może nastąpić jeszcze jedna próba pokonania linii oporu, co skutkuje wyrysowaniem trzeciego szczytu.

Formacja „M”

Zasięg spadku jest równy wysokości mierzonej od podstawy do końca szczytu. Na rysunku został oznaczony literą „X”, natomiast zasięg spadku — „Y”. Dobrym momentem wyjścia z rynku jest przebicie się kursu przez linię wsparcia, dodatkowo potwierdzone zwiększonymi obrotami. Podczas przebicia wsparcia może nastąpić ruch powrotny w kierunku formacji. Jeżeli powrót okaże się skuteczny i uda się sforsować linię oporu, która była wcześniej linią wsparcia, to możemy mieć do czynienia z zanegowaniem formacji.

Podwójne dno

Formacją odwrotną do formacji podwójnego szczytu jest podwójne dno. Analogicznie do tej pierwszej wykres tworzy dwa szczyty skierowane wierzchołkami w dół, co kształtem przypomina literę „W”. Podwójne dno jest potwierdzeniem, że ceny nie chcą już spadać i na rynku zaczynają dominować byki. Przebicie linii oporu daje sygnał kupna, co także mogą potwierdzać zwiększone obroty. Stanowi to dobry sygnał do wejścia na rynek i zajęcia pozycji, zwłaszcza że formacja podwójnego dna jest formacją odwrócenia trendu. Poniżej rysunek podwójnego dna.

Formacja „W”

Należy jednak pamiętać, żeby nie opierać się tylko na samych formacjach, gdyż możemy zostać wprowadzeni w błąd przez rynek, który może nam dać mylne sygnały, lub źle odczytamy wykres. Dlatego warto potwierdzać wiarygodność formacji innymi wskaźnikami czy też analizą fundamentalną. Im bardziej zdywersyfikujemy naszą strategię, tym bardziej zmniejszymy nasze ryzyko i możliwość porażki oraz utraty pieniędzy.

WIG-20 — formacja „W” i potrójnego dna

Widzimy utworzenie się formacji potrójnego i podwójnego dna, zaznaczonego numerami 1, 2 i 3. Problemy z pokonaniem wsparcia i z wyrysowaniem przez wykres potrójnego dna dały bykom sygnał do ataku, co przełożyło się na wzrosty i wzrost kursu cen. Przebicie linii oporu dodatkowo wzmocniło wymowę formacji i zadziałało pozytywnie na inwestorów.

Obok formacji podwójnego dna formacja potrójnego dna jest często spotykana. Potwierdza możliwość odwrócenia trendu i zmiany kierunku ruchu cen na wykresie. Dodatkowo, punkty, które tworzą dno formacji, stanowią istotny poziom wsparcia.

Giełda, pasja, pieniądze! Giełda, pasja, pieniądze!»

Jak zmienić oszczędności w trafione inwestycje na GPW?

Publikacja Skierowana jest ona do wszystkich osób zainteresowanych inwestowaniem swoich pieniędzy na szeroko rozumianym rynku kapitałowym. Przekazana wiedza wybiega poza suchą teorię i pomaga zrozumieć funkcjonowanie rynków w praktyce, dzięki wieloletniemu doświadczeniu autora, Daniela Sokołowskiego. Publikacja pokazuje, na czym można zarabiać i co robić, aby nie stracić swoich pieniędzy. Odpowiada na pytanie:

Jak inwestują najlepsi i jak powielić ich sukcesy?

PublikacjaGiełda, pasja, pieniądze!” wychodzi naprzeciw oczekiwaniom  i najczęstszym zapytaniom inwestorów oraz ludzi chcących inwestować swoje pieniądze,  a także tych już inwestujących na rynkach kapitałowych. Dzięki analizie i obserwacji opracowane zostały zagadnienia, które są najczęściej poszukiwane i pożądane. Z doświadczenia wiem, że tematy poruszane w książce są niezbędne dla każdego inwestora. Początkującym inwestorom pomagają stawiać pierwsze kroki, a już inwestującym przypominają  o ważnych zasadach i kwestiach, o których często zapominamy.

Poruszone zostały także kwestie, których ja sam nie mogłem nigdzie znaleźć, gdy zaczynałem swoją przygodę z GPW. Jako autor serwisu finansowego wiem, czego czytelnik szuka i jakiej wiedzy potrzebuje, a ta książka jest wyjściem naprzeciw tym potrzebom. Starałem się w niej przekazać „kuchnię” inwestora, czyli pokazać to, jak wygląda i jakie emocje towarzyszą każdemu, kto zaczyna inwestowanie i już inwestuje na giełdzie. Zawarta tam wiedza pozwoli każdemu na skuteczne inwestowanie i poruszanie się po rynku.

Daniel Sokołowski, autor publikacji

 

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s