Planowanie inwestycji


Biznes plan inwestycji

Artykuł jest fragmentem publikacji Pawła Pabianiaka Ocena Efektywności Projektów Inwestycyjnych

Inwestor planujący inwestycję powinien zwykle sporządzić pewien zestaw informacji i dokumentów, które będą przydatne nie tylko jemu, ale w znacznym stopniu innym potencjalnym uczestnikom przedsięwzięcia, którzy mogliby być zainteresowani finansowaniem (i późniejszym osiągnięciem korzyści). W wielu przypadkach inwestor jest wręcz zobligowany do stworzenia odpowiedniej dokumentacji, bo bez niej nie dotarłby do dodatkowych źródeł finansowania. Od jakości tych materiałów zależy nierzadko sukces w pozyskaniu nowych funduszy, ale nawet w przypadku braku finansowania zewnętrznego, pewien zakres dokumentacji jest niezbędny dla samego inwestora. Pozwoli mu bowiem określić podstawowe założenia projektu, spodziewane rezultaty, a po zakończeniu projektu zestawić je i zweryfikować w porównaniu z rzeczywistością.

Bez względu na finalnego odbiorcę, podmiot chcący przeprowadzić inwestycję dokonuje wówczas kolejnych działań badawczych i analitycznych, których ostatecznym efektem stanie się biznes plan (przy większych inwestycjach przybiera on formę tzw. studium wykonalności – dokumentu bardziej szczegółowego i obszerniejszego, aczkolwiek w zasadniczych kwestiach podobnego).

Biznes plan spełnia dwie podstawowe funkcje:

1. funkcja wewnętrzna – biznes plan jest wtedy dokumentem służącym kadrze zarządzającej przedsiębiorstwa, wskazującym przedmiot przedsięwzięcia i jego efekty, i tym samym stanowi narzędzie wspomagające cały proces inwestowania i jego kolejne etapy. Biznes plan określa zadania do wykonania, terminy, oraz sposoby ich realizacji, a także wskazuje silne i słabe strony przewidywanego biznesu.

2. funkcja zewnętrzna – biznes plan jest wówczas dokumentem służącym prezentacji przedsiębiorstwa i przedsięwzięcia inwestycyjnego wobec osób z zewnątrz; ma to dać ewentualnym inwestorom lub partnerom, informacje, które będą istotne w kontekście ubiegania się o zewnętrzne finansowanie.
Sporządzenie biznes‐planu ma konkretne cele, i temu powinno być podporządkowane. Biznes‐planu realizuje zwykle następujące zadania:

⇒ określa pozycję rynkową, organizacyjną oraz finansową przedsiębiorstwa w przeszłości i w przyszłości (po wdrożeniu i zrealizowaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego),

⇒ przedstawia sposób realizacji inwestycji, i jej specyfikę,

⇒ określa potrzeby finansowe przedsięwzięcia, a następnie jego efekty,

⇒ charakteryzuje ryzyka inwestycji, przedstawia jej mocne i słabe strony,

⇒ przedstawia ocenę rynku, branży czy konkurencji itp.

Biznes plan ma zasadnicze znaczenie jako niezbędny dokument służący do zdobywania środków na finansowanie przedsięwzięć. Od jego treści, siły przedstawionych w nim argumentów (oczywiście popartych racjonalnymi fundamentami) zależy, czy – w przypadku takiej potrzeby – znajdą się chętni, aby dostarczyć przedsiębiorstwu kapitałów stanowiących źródło dodatkowego finansowania.

Ocena Efektywności Projektów Inwestycyjnych od teraz prosta i zrozumiała!»

Zawartość biznes planu

Biznes plan może mieć różnorodny kształt, ale generalnie pewne punkty muszą być niezmienne. Pewna część informacji musi być w nim zawarta, tak aby wartość merytoryczna biznes planu wystarczała do zrozumienia specyfiki danej inwestycji i jej przebiegu.

Informacje w biznes planie muszą dać czytelnikowi pojęcie o rodzaju planowanej inwestycji, jej specyfice, oraz co najmniej o wymaganych nakładach i spodziewanych rezultatach, w powiązaniu z potencjalnymi zagrożeniami. Informacje są przedstawione w formie opisowej, ale jednocześnie poparte odpowiednimi i uzasadnionymi wielkościami liczbowymi.

Podstawowa zawartość biznes‐planu powinna być co najmniej następująca:

1. Opis przedsięwzięcia inwestycyjnego

a) dane inwestora (w tym: opis kadry zarządzającej, jej doświadczenia zawodowego, struktury organizacyjnej),

b) opis, cele i zakres przedsięwzięcia (w tym: zakres rzeczowy i finansowy inwestycji, stosowana technologia, wielkość nakładów, lokalizacja, harmonogram czasowy),

c) wykonawcy inwestycji (warunki techniczne i cenowe, doświadczenie, dotychczasowe referencje),

d) ewentualne wymogi dotyczące kwestii prawnych i technicznych, kwestie związane z ochroną środowiska.

2. Analiza rynkowa:

a) opis produktu lub usługi (w tym: określenie odbiorcy, rynku, wielkości rynku, jego specyfiki, udziału firmy w rynku – obecnego i planowanego, siły i tendencji popytu, elastyczności popytu),

b) analiza konkurencji (w tym: przedstawienie głównych konkurentów na danym rynku, ewentualny import, silne i słabe strony konkurentów, ich oferta, ceny),

c) dostawcy (w tym: warunki dostaw, stopień dywersyfikacji dostawców),

d) plan marketingowy (w tym: zdolności produkcyjne, planowana produkcja, sprzedaż, wzrost produkcji i sprzedaży, promocja, kanały dystrybucji, plan zatrudnienia).

3. Analiza SWOT przedsięwzięcia :

a) słabe i mocne strony,

b) szanse i zagrożenia.

4. Ocena przeszłej i bieżącej sytuacji finansowej:

a) bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych,

b) analiza wskaźnikowa,

c) analiza w porównaniu do branży.

5. Prognozowana sytuacja finansowa:

a) źródła finansowania inwestycji (w tym: wielkość nakładów, warunki, terminarz),

b) prognoza bilansu, rachunku zysków i strat, przepływów pieniężnych,

c) analiza wskaźnikowa prognoz (w tym: analiza rentowności, płynności, zadłużenia),

d) ocena opłacalności inwestycji (metodami prostymi i dyskontowymi),

e) (ewentualnie przy specyficznych projektach) ocena korzyści i kosztów ekonomiczno‐społecznych inwestycji,

f) analiza wrażliwości przedsięwzięcia inwestycyjnego na potencjalne zmiany niektórych parametrów finansowych.

Z punktu widzenia podmiotu, który rozważa możliwość współfinansowania inwestycji, istnieją pewne kluczowe punkty biznes planu, które wymagają szczególnego przyjrzenia się i obiektywnego zweryfikowania (przede wszystkim, potencjalne ryzyka inwestycji oraz prognozowana sytuacja finansowa). Pamiętajmy równocześnie o tym, że inwestor powinien przekonać o słuszności swoich argumentów. Jego racje powinny być w przekonujący sposób uzasadnione. Przedstawione założenia powinny być poparte np. badaniami rynkowymi, informacjami na temat branży czy też opiniami niezależnych ekspertów. Działanie po omacku nie może mieć tutaj miejsca, bo byłoby zbyt kosztowne dla wszystkich stron finansujących biznes.

Kolejne punkty biznes planu powinny zostać przez nas zanalizowane i zweryfikowane pod kątem znaczenia ich dla podmiotu biorącego pod uwagę finansowanie inwestycji. Całokształt tych działań ujmiemy w ramach oceny efektywności inwestycji, którą zajmiemy się w następnej części opracowania.

Ocena Efektywności Projektów Inwestycyjnych od teraz prosta i zrozumiała!»

Ocena projektów inwestycyjnych

Wstęp do oceny inwestycji

W tej części książki przejdziemy już do konkretnych działań mających na celu dokonanie oceny treści i założeń biznes‐planu, ram i wykonalności inwestycji, wraz z jej rachunkiem ekonomicznym. Dokonamy analizy pod kątem potrzeby podjęcia decyzji o finansowaniu inwestycji lub też braku tego finansowania. Spróbujemy ocenić czy twórcy biznes planu byli wystarczająco przekonujący, czy ich argumenty zaspokajają nasze potrzeby poznawcze, a założenia są realne i cała inwestycja może przynieść zadowalający dla wszystkich efekt.

Ocena inwestycji to nie tylko ocena części liczbowej inwestycji, ale także całości spraw z nią związanych, powiązanych zdarzeń i specyfiki. Przy ocenie projektu dokonamy zatem oceny rachunku ekonomicznego, ale co równie istotne – analizy jej technicznej wykonalności i celowości rynkowo‐marketingowej. Kolejne etapy analizy, którymi zajmiemy się dalej, to:

  • analiza techniczno‐organizacyjna inwestycji,
  • ocena celowości jej realizacji,
  • analiza jej opłacalności,
  • analiza finansowa, w tym trwałości finansowej,
  • analiza wrażliwości.

Najlepiej, aby analiza miała właśnie charakter oceny etapowej. Przejście do kolejnego etapu powinno być poprzedzone pozytywną oceną w etapie wcześniejszym. Nie powinno ulegać wątpliwości, że powodzenie przedsięwzięcia w dużym stopniu zależy od właściwie przeprowadzonej analizy. Jeśli na którymś etapie negatywnie ocenimy wykonalność projektu z punktu widzenia danego obszaru oceny, wtedy w zasadzie nie jest sensownym dalsze jego rozpatrywanie.

Z punktu widzenia podmiotu, który miałby zainwestować swój kapitał, nie ma przecież znaczenia czy przedsięwzięcia nie da się wykonać dlatego, że zabraknie funduszy do jego sfinansowania, czy też, że dochody nie będą wystarczające, w stosunku do poniesionych wydatków, lub też czy inwestycja nie przyniesie zadowalającej stopy rentowności.

Bez wątpienia, osoba oceniająca musi bazować na dokumentach i materiałach udostępnionych przez pierwotnego inwestora. Fakt, że materiały są już przygotowane, z jednej strony tą pracę ułatwia, ale z drugiej strony – może stanowić pewnego rodzaju utrudnienie. Z jednej bowiem strony, większość pracy została już zrobiona, i krytyczne punkty powinny być zidentyfikowane, a wszystko w jasny sposób opisane i scharakteryzowane.

A więc, teoretycznie, wystarczy je tylko w miarę obiektywnie zweryfikować np. dla potrzeb decyzji o wejście we współfinansowanie. Z drugiej jednak strony, należy pamiętać, że inwestorowi (właścicielowi firmy) czasem jest bardzo trudno zachować pełen obiektywizm, i nierzadko przedstawione liczby czy fakty są naznaczone brakiem odpowiedniego dystansu. Może to wynikać z błędnych założeń, zbyt optymistycznych prognoz, lub celowego przejaskrawiania rzeczywistości, szczególnie, gdy komuś zależy na pozyskaniu niezbędnego dodatkowego finansowania.

To, że założenia poczynione przez inwestora nie zawsze mogą do końca odpowiadać rzeczywistości jest podstawowym kłopotem dla osoby oceniającej to z zewnątrz. Dlatego nie może ona jedynie bezkrytycznie przyjmować przedstawionych danych, ale spróbować je, samodzielnie i niezależnie, określić czy oszacować. I jednocześnie musi pamiętać o kluczowej zasadzie (o której powinien również pamiętać wcześniej pierwotny inwestor). Dla analizy inwestycji, jak to bywa przy analizie wszelkich zjawisk o charakterze prognoz, bardzo istotnym jest taka estymacja faktów i wielkości liczbowych, aby uniknąć przeszacowania w górę wpływów i ewentualnych szans, oraz z drugiej strony – niedoszacowania wydatków i istniejących zagrożeń.

Jak wspomnieliśmy, w niektórych przypadkach, może się okazać, że zawartość merytoryczna dokumentów potrzebnych do zanalizowania potencjalnej inwestycji jest dalece nie zadowalająca, lub ich po prostu nie ma. Wtedy osoba oceniająca musi do pewnych faktów dojść sama, posiłkując się swoją wiedzą, doświadczeniem, i przynajmniej podstawowymi materiałami źródłowymi. Tak więc bez względu na jakość dokumentacji, osoba analizująca musi tak czy tak przejść kolejne etapy oceny. Spróbujemy je kolejno scharakteryzować i zwrócić uwagę na kluczowe problemy w nich zawarte.

Paweł Pabianiak
e-Bizcom

Źródło: Ocena Efektywności Projektów Inwestycyjnych

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s