Jak założyć żłobek lub klub dziecięcy – wymagania lokalowe


Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące żłobków i klubów dzieciecych

Na podstawie art. 25 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. Nr 45, poz. 235) zarządza się, co następuje:

§ 1. W lokalu, w którym prowadzony będzie żłobek lub klub dziecięcy, są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki pobytu dzieci, potwierdzone pozytywną opinią komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz pozytywną opinią właściwego państwowego inspektora sanitarnego, uwzględniającymi warunki, o których mowa w § 2—4.

§ 2. 1. Lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy, znajduje się w budynku lub jego części spełniających wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych oraz przepisach o ochronie przeciwpożarowej dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II lub wymagania uzgodnione z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, w trybie określonym w tych przepisach.

2. Dopuszcza się prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego w lokalu znajdującym się w budynku lub jego części, innych niż określone w ust. 1, jeżeli lokal:

1) jest przeznaczony dla nie więcej niż 15 dzieci;

2) znajduje się na parterze budynku wykonanego z elementów nierozprzestrzeniających ognia;

3) posiada co najmniej dwa wyjścia na zewnątrz, przy czym jednym z nich są drzwi wyjściowe z lokalu, a drugim inne drzwi lub okno umożliwiające bezpośrednie wyjście na przestrzeń otwartą;

4) został wyposażony w:

a) trudnozapalne wykładziny podłogowe i inne stałe elementy wyposażenia i wystroju wnętrz,

b) gaśnicę proszkową ABC o zawartości co najmniej 4 kg środka gaśniczego.

3. Strefa pożarowa, w której znajduje się lokal, o którym mowa w ust. 2, jest strefą pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL, określoną w przepisach techniczno-budowlanych, zlokalizowaną w budynku innym niż tymczasowy.

4. W jednej strefie pożarowej może znajdować się jeden lokal, o którym mowa w ust. 2.

§ 3. Lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy, oraz jego wyposażenie spełniają następujące warunki:

1) powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt od 3 do 5 dzieci wynosi co najmniej 16 m2; w przypadku liczby dzieci większej niż 5, powierzchnia ulega odpowiedniemu zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym że:

a) powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m2, jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie,

b) powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m2, jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie;

2) wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzieci wynosi co najmniej 2,5 m;

3) jest zapewnione utrzymanie czystości i porządku w lokalu, pomieszczenia są utrzymywane w odpowiednim stanie oraz są przeprowadzane ich okresowe remonty i konserwacje;

4) w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych:

a) podłoga i ściany są wykonane tak, aby było możliwe łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach,

b) ściany do wysokości co najmniej 2 m są pokryte materiałami zmywalnymi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci oraz materiałami nietoksycznymi i odpornymi na działanie środków dezynfekcyjnych;

5) pościel i leżaki są wyraźnie oznakowane, przypisane do konkretnego dziecka i odpowiednio przechowywane, tak aby zapobiec przenoszeniu się zakażeń;

6) w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzieci, na grzejnikach centralnego ogrzewania są umieszczone osłony ochraniające przed bezpośrednim kontaktem z elementem grzejnym;

7) w pomieszczeniach jest zapewniona temperatura co najmniej 20°C;

8) jest zapewniony dostęp do miski ustępowej oraz urządzeń sanitarnych z ciepłą bieżącą wodą, takich jak: umywalka, brodzik z natryskiem lub inne urządzenia do utrzymania higieny osobistej dzieci,z tym że w urządzeniach sanitarnych jest zapewniona centralna regulacja mieszania ciepłej wody;

9) jest zapewnione stanowisko do przewijania dzieci;

10) jest zapewnione miejsce do przechowywania sprzętu i środków utrzymania czystości, zabezpieczone przed dostępem dzieci;

11) jest zapewnione miejsce do przechowywania odzieży wierzchniej;

12) meble są dostosowane do wymagań ergonomii;

13) wyposażenie posiada atesty lub certyfikaty;

14) zabawki spełniają wymagania bezpieczeństwa i higieny oraz posiadają oznakowanie CE;

15) jest zapewniona możliwość otwierania w pomieszczeniu co najmniej 50% powierzchni okien;

16) w pomieszczeniach jest zapewnione oświetlenie o parametrach zgodnych z Polską Normą;

17) apteczki w lokalu są wyposażone w podstawowe środki opatrunkowe.

§ 4. W żłobku i klubie dziecięcym, do którego uczęszcza dziecko karmione mlekiem matki, zapewnia się warunki do jego przechowywania i podawania.

§ 5. 1. W lokalu, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy, zapewnia się w miarę możliwości bezpośrednie wyjście na teren otwarty wyposażony w urządzenia do zabaw, niedostępny dla osób postronnych.

2. Niemowlętom zapewnia się w miarę możliwości leżakowanie na werandzie lub tarasie.

§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 4 kwietnia 2011 r.

Minister Pracy i Polityki Społecznej: J. Fedak

Źródło: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2011 r.

To ci może pomóc

Jak założyć żłobek, klub dziecięcy lub zatrudnić nianię Jak założyć żłobek, klub dziecięcy lub zatrudnić nianię

e-Poradnik na temat nowych form opieki nad dziećmi. Zawiera m.in. informacje: Jak założyć i prowadzić żłobek po zmianie przepisów Kto i na jakich zasadach może założyć klub dziecięcy Kogo gmina może zatrudnić jako dziennego opiekuna Jak otrzymać dofinansowanie do legalnego zatrudnienia niani Jak przekształcić żłobek aby działał zgodnie z nowymi przepisami Akty prawne (ustawa wraz z rozporządzeniami) …

Jak założyć żłobek ?


e-Poradnik na temat nowych form opieki nad dziećmi. Zawiera m.in. informacje: Jak założyć i prowadzić żłobek po zmianie przepisów Kto i na jakich zasadach może założyć klub dziecięcy Założenie prywatnego żłobka

W naszym kraju działa ok. 400 żłobków publicznych i niepublicznych, w których opiekę znajduje blisko 30 tys. dzieci.

A potrzeby są o wiele większe, bo maluchów w wieku 0-3 jest 1.5 mln.

Dotychczas osoby, które chciały otworzyć żłobek, napotykały problemy, bo był on uznawany za zakład opieki zdrowotnej, gdzie trzeba było spełnić ostre rygory dotyczące warunków pobytu dzieci i kwalifikacji opiekunek.

Obecnie na podstawie nowych przepisów żłobki zostały pozbawione statusu ZOZ-u, a więc otworzenie takiej placówki jest teraz prostsze i mniej kosztowne.

Warunki, które muszą być spełnione

Żłobek przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 20. tygodnia życia do 3 lat. Maluch może w nim przebywać 10 godzin dziennie, z możliwością przedłużenia (za dodatkową opłatą).

Żłobek można prowadzić, gdy:

zapewniony jest odpowiedni lokal, który powinien mieć co najmniej dwa pomieszczenia:

  • jedno przystosowane do zabawy i jedzenia posiłków;
  • drugie do wypoczynku.

zatrudni się wykwalifikowaną kadrę  – liczba opiekunów zależna jest od liczby dzieci. Jeden może opiekować się maksymalnie ośmiorgiem. Gdy w grupie jest dziecko niepełnosprawne lub takie, które nie ma jeszcze roku, to może ona liczyć pięcioro dzieci.

Opiekun musi mieć określone kwalifikacje (np. pielęgniarki, opiekunki dziecięcej, wychowawcy nauczania przedszkolnego). Może to także być osoba, która ma wykształcenie średnie, jeśli ma co najmniej dwuletnie doświadczenie w pracy z małymi dziećmi lub odbędzie 280-godzinne szkolenie.

wpisze się placówkę do rejestru prowadzonego przez gminę – prowadząc żłobek, trzeba nadać mu statut, w którym określa się m.in. warunki przyjmowania dzieci, wysokość opłaty. Należy także opracować regulamin, a w nim podać m.in. godziny otwarcia.

Na początku otwieramy własną firmę

Tutaj należy wypełnić formularz, podając w nim rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej (może to być np. opieka nad dziećmi). Wniosek składa się w urzędzie gminy. Wraz z wnioskiem trzeba dołączyć wniosek o nadanie numerów REGON I NIP, które będą niezbędne przy rejestracji żłobka.

Można bez pośrednictwa gminy samemu udać się najpierw do urzędu statystycznego, a następnie skarbowego.

Rejestracja żłobka

Jeżeli masz już firmę, to żeby żłobek mógł funkcjonować, potrzebny będzie wpis do specjalnego rejestru. Prowadzony on jest przez gminę właściwą ze względu na miejsce założenia placówki.

Składasz pisemny wniosek wraz z dołączonymi do niego następującymi oświadczeniami:

  • o numerze identyfikacyjnym REGON i identyfikacji podatkowej NIP;
  • o spełnieniu warunków lokalowych;
  • o niekaralności za przestępstwa umyślne;

Przedstawiasz też:

  • dowód tożsamości;
  • tytuł prawny do lokalu (akt własności, decyzję przydziału lokalu)

Opłata za wpis do rejestru żłobków ustalana jest przez radę gminy. Natomiast samo zaświadczenie, które potwierdzi uzyskanie wpisu jest bezpłatne.

Pamiętaj ! Osoby bezrobotne, które zdecydują się na prowadzenie żłobka, mogą ubiegać się o dofinansowanie na ten cel (do sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia za pracę – 20,6 tys. zł)

Klub dziecięcy

Wraz z nową ustawą żłobkową wprowadzono także instytucje klubu dziecięcego. Złożyć go mogą gminy, osoby prywatne lub fizyczne w ramach działalności.

Przeznaczony on jest dla dzieci w wieku od roku do trzech, które mogą w nim przebywać nie więcej niż 25 godzin tygodniowo i 5 godzin dziennie.

Opiekę nad dziećmi sprawuje wykwalifikowany opiekun, ale oprócz niego mogą maluchami zajmować się przeszkolenie wolontariusze (np. rodzice).

Lokal na klub dziecięcy, musi mieć co najmniej jedno pomieszczenie (z wydzielonym miejscem na wypoczynek dzieci).

Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące żłobków i klubów dzieciecych»


Jak założyć żłobek, klub dziecięcy lub zatrudnić nianię

e-Poradnik na temat nowych form opieki nad dziećmi. Zawiera m.in. informacje: Jak założyć i prowadzić żłobek po zmianie przepisów Kto i na jakich zasadach może założyć klub dziecięcy Kogo gmina może zatrudnić jako dziennego opiekuna Jak otrzymać dofinansowanie do legalnego zatrudnienia niani Jak przekształcić żłobek aby działał zgodnie z nowymi przepisami Akty prawne (ustawa wraz z rozporządzeniami) …

Fragment poradnika

Ustawa z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 wprowadza różnorodne formy opieki nad małymi dziećmi. Mają one ułatwiać rodzicom godzenie obowiązków rodzicielskich i pracowniczych, w tym przyspieszać powrót matek do pracy po urodzeniu dziecka.

Jak założyć i prowadzić żłobek po zmianie przepisów

Obowiązujące od 4 kwietnia przepisy tzw. ustawy żłobkowej pozbawiają żłobki statusu zakładów opieki zdrowotnej. Nie będą więc już zobowiązane do przestrzegania rygorystycznych przepisów dotyczących warunków pobytu dzieci oraz zatrudnienia i zasad wynagradzania kadry, które obowiązują placówki medyczne, np. szpitale.

Konieczność spełniania wymagań określonych dla zakładów opieki zdrowotnej powodowała, że założenie i prowadzenie żłobka było kosztowne i skomplikowane. Wprowadzone w ustawie regulacje dotyczące działalności żłobków mają spowodować, że łatwiej będzie je zakładać. Nie oznacza to jednak, że żłobki będą całkowicie zwolnione ze spełniania określonych standardów. Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące żłobków i klubów dziecięcych, określone zostały w rozporządzeniu minister pracy i polityki społecznej (patrz str. 67).

Zgodnie z nową ustawą prawo do zakładania i prowadzenia żłobków mają:

■ gminy,
■ osoby fizyczne,
■ osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Gmina będzie mogła prowadzić żłobek w formie gminnej jednostki budżetowej. Do jego utworzenia potrzebna więc będzie uchwała radnych.

Wniosek o wpis do rejestru

Prowadzenie żłobka będzie działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów o swobodzie gospodarczej i w związku z tym wymaga wpisu do rejestru prowadzonego przez gminę właściwą ze względu na miejsce jego prowadzenia.

To oznacza też, że podmiot, który chce prowadzić taką działalność, aby uzyskać wpis do rejestru, musi przestrzegać zasad i wymagań zawartych w tzw. ustawie żłobkowej.

Uzyskanie wpisu wymaga złożenia pisemnego wniosku i dołączenia do niego odpowiednich dokumentów.

Należą do nich:

■ wyciąg z rejestru publicznego potwierdzający status podmiotu, jeżeli żłobek zakłada osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej,

■ oświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON i identyfikacji podatkowej NIP,

■ oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych,

■ w przypadku osoby fizycznej oświadczenie o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie.

Natomiast do wglądu przez urzędników gminy należy przedstawić:

■ dokument stwierdzający tytuł prawny do lokalu, w którym ma być prowadzona opieka, np. akt notarialny ustanawiający akt własności, umowa najmu lokalu, wypis z ksiąg wieczystych,

■ dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość – w przypadku osoby fizycznej.

Konieczność wniesienia opłaty

Za wpis do rejestru trzeba będzie zapłacić. Obowiązek ten dotyczy wszystkich podmiotów, które mogą prowadzić żłobek, z wyjątkiem gmin. Podmiot zakładający żłobek musi więc przedstawić do wglądu dowód wniesienia na konto gminy opłaty rejestracyjnej lub dołączyć jego kopię do wniosku.

Wysokość opłaty zostanie określona przez radnych gminy w uchwale. Przepisy określają, że może to być maksymalnie 50 proc minimalnego wynagrodzenia za pracę. Będzie to opłata jednorazowa. Zmiany danych zgłaszanych do rejestru oraz wykreślenie żłobka z rejestru są już zwolnione z opłaty.

Ważne! Art. 601 Kodeksu wykroczeń przewiduje, że prowadzenie działalności gospodarczej, która jest działalnością regulowaną, bez uzyskania wpisu do rejestru jest zagrożone karą ograniczenia wolności lub grzywną.

Wizytacja lokalu obowiązkowa

Przed dokonaniem wpisu do rejestru wójt, burmistrz lub prezydent miasta przeprowadza wizytację lokalu, w którym ma być sprawowana opieka, co ma służyć sprawdzeniu, czy zapewnia on bezpieczne i higieniczne warunki wychowania i opieki. Jeśli jej wyniki będą zadowalające i podmiot ubiegający się o wpis przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, gmina dokonuje wpisu do rejestru.

Zgodnie z ustawą zawiera on następujące dane:

■nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę lub adres podmiotu prowadzącego żłobek,
■ numer NIP i REGON podmiotu prowadzącego żłobek,
■ miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego.

Publikacja rejestru

Rejestr ten będzie opublikowany na stronie Biuletynu Informacji Publicznej gminy. Podmiot prowadzący żłobek otrzyma też zaświadczenie potwierdzające wpis do rejestru, które zawierać będzie:

■ nazwę organu, który dokonał wpisu do rejestru,
■ datę i numer wpisu do rejestru,
■ formę organizacyjną opieki oraz jej nazwę,
■ nazwę lub imię i nazwisko podmiotu prowadzącego żłobek,
■ miejsce prowadzenia żłobka.

Odmowa wpisu i zmiany w rejestrze

W określonych przypadkach gmina będzie też miała prawo odmówić wpisu do rejestru. Nastąpi to, gdy podmiot ubiegający się o uzyskanie warunków wymaganych do założenia i prowadzenia żłobka lub wobec przedsiębiorcy wydane zostało prawomocne orzeczenie zakazujące prowadzenia działalności objętej wpisem.

Natomiast wykreślenie z rejestru nastąpi: na wniosek samego podmiotu prowadzącego żłobek w sytuacji nieusunięcia przez niego w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w prowadzeniu żłobka, wykrytych w trakcie kontroli oraz w przypadku przedstawienia informacji niezgodnych ze stanem faktycznym we wniosku lub dołączonych do niego dokumentach.

Podmiot dokonujący wpisu musi też informować gminę o każdej zmianie danych zamieszczonych we wniosku lub dokumentach w ciągu 14 dni od ich zaistnienia.

Z kolei gmina po otrzymaniu takich informacji musi dokonać zmian w rejestrze oraz wystawić nowe zaświadczenie uwzględniające te modyfikacje. Ponadto w celach organizacyjnych ustawa dopuszcza też możliwość łączenia żłobków w zespół.

Przykład 1 Łączenie żłobków w zespół

Gmina prowadzi trzy żłobki. Aby ograniczyć koszty związane z ich funkcjonowaniem chce je połączyć w zespół żłobkowy. Jak powinna to zrobić? Gminy, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą dla celów organizacyjnych połączyć żłobki w zespół żłobków lub mogą też tworzyć zespół żłobków i klubów dziecięcych oraz określić zasady ich funkcjonowania.

Dyrektorem takiego zespołu może zostać dyrektor żłobka lub osoba kierująca pracami klubu dziecięcego. Przepisy wymagają dodatkowo, aby dyrektorem była osoba, która posiada co najmniej roczne doświadczenie w kierowaniu żłobkiem lub klubem dziecięcym.

Każdy żłobek wymaga jednak odrębnego wpisania do rejestru. Nie jest do niego natomiast wpisywany zespół. Każdy żłobek musi mieć nadany odrębny statut. Ponadto gmina może tworzyć zespół w formie gminnych jednostek budżetowych. To oznacza, że powołanie zespołu będzie wymagało podjęcia przez radnych gminy uchwały w tej sprawie.

Godziny opieki

W żłobku opieka może być sprawowana nad dzieckiem od ukończenia przez nie 20. tygodnia życia do końca roku szkolnego, w którym kończy 3 lata. W wyjątkowych sytuacjach, gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym, czas ten może być przedłużony do końca roku szkolnego, w którym dziecko osiąga 4 rok życia. Rodzic musi jednak złożyć podmiotowi sprawującemu opiekę oświadczenie o zaistniałych przeszkodach.

Przepisy ustawy dopuszczają, że dziecko będzie mogło przebywać w żłobku przez 10 godzin dziennie, ale w uzasadnionych przypadkach i za dodatkową opłatą ten czas może być wydłużony.

Opłaty ponoszą rodzice

Ustawa przewiduje dwa sposoby ustalania opłat za pobyt w żłobku oraz wyżywienie dzieci uzależnione od podmiotu, który je prowadzi. Jeżeli jest to gmina, opłaty są ustalane w uchwale radnych, oni też mogą określić zasady całkowitego lub częściowego zwolnienia rodziców z ponoszenia opłat. W przypadku pozostałych podmiotów prowadzących mają oni prawo swobodnego ustalania wysokości pobieranych opłat.

Podmiot, który prowadzi żłobek, musi nadać mu statut. Powinny być w nim zawarte informacje dotyczące w szczególności nazwy i miejsca prowadzenia żłobka, jego zadań oraz warunków przyjmowania dzieci i zasady ustalania opłat za ich pobyt oraz wyżywienie w przypadku ich nieobecności. Kolejnym dokumentem, który będzie potrzebny do prowadzenia żłobka, jest regulamin organizacyjny zawierający, m.in. informacje o godzinach jego otwarcia, o obowiązkach pracowników.

Opieka, wychowanie i edukacja

Działający na nowych zasadach żłobek musi zapewnić uczęszczającym do niego dzieciom opiekę w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych.

Do jego zadań należy też:

■ zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji,
■ prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwy do jego wieku.

Kwalifikacje kadry

Gwarancją prawidłowego wykonywania wymienionych zadań są określone w ustawie wymagania dotyczące kwalifikacji, jakie musi spełniać personel opiekuńczy żłobka.

I tak, aby zostać opiekunem dziecięcym, potrzebne są kwalifikacje w jednym z następujących zawodów: pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego. ..[..]

Więcej w pełnej wersji poradnika Michaliny Topolewskiej Jak założyć żłobek, klub dziecięcy lub zatrudnić nianię